Artikel · Strategie

Impasse? Dan praat u over het verkeerde onderwerp

Een vastgelopen onderhandeling is niet per se mislukt. Zo vindt u de oorzaak, maakt u de taart groter en besluit u wanneer u wegloopt.

Dealcontrol · 7 minuten leestijd

Een onderhandeling die vastloopt, is niet per se mislukt. Vaak betekent het dat beide partijen over het verkeerde onderwerp praten. Wie de oorzaak vindt, kan de deal weer in beweging krijgen, of besluit met open ogen om weg te lopen.

Lege zwarte onderhandelingstafel met twee stoelen tegenover elkaar en een lichtbundel over het midden

Waarom loopt een onderhandeling vast?

Begin met de diagnose. Een impasse heeft bijna altijd een van deze oorzaken:

  • Posities in plaats van belangen. Beide partijen houden vast aan een bedrag of een eis, zonder te zeggen waarom.
  • Verschil in informatie. U denkt dat het bedrijf € 3 miljoen waard is, de ander € 2 miljoen, omdat u van andere cijfers uitgaat.
  • Gezichtsverlies. Een van beide partijen heeft zich te stellig uitgesproken en kan niet meer terug zonder af te gaan.
  • Geen mandaat. De persoon aan tafel mag niet verder bewegen, maar zegt dat niet.
  • Geen overlap. De ondergrenzen van beide partijen liggen te ver uit elkaar. Dan is er geen deal mogelijk, en dat is ook een uitkomst.

Van posities naar belangen

Fisher en Ury beschreven het al in Getting to Yes: achter elke positie zit een belang. Een koper die niet boven € 2 miljoen wil, heeft misschien een financier met een plafond. Een verkoper die vasthoudt aan € 3 miljoen, wil misschien vooral zekerheid voor zijn personeel. Stel de vraag “waarom is dit voor u belangrijk?” en luister naar het antwoord. Vaak blijkt er een oplossing te zijn die niemand op tafel had gelegd.

Maak de taart groter

Een impasse over één punt doorbreekt u vaak door er meer punten bij te betrekken. Dan kunt u ruilen.

  • Pakketten. Bied twee of drie varianten aan die voor u even goed zijn: een hogere prijs met een kortere betalingstermijn, of een lagere prijs met contante betaling.
  • Als-dan-afspraken. Bent u het oneens over de toekomst, laat de toekomst dan beslissen. Een earn-out bij een bedrijfsverkoop koppelt een deel van de prijs aan de resultaten van de komende jaren.
  • Timing. Een betaling in termijnen, een latere ingangsdatum of een gefaseerde overdracht kan een gat overbruggen dat in één keer te groot is.

Een voorbeeld ter illustratie. Koper en verkoper staan € 600.000 uit elkaar, omdat de verkoper gelooft in een groeiplan en de koper niet. Ze spreken een vaste prijs af plus een aanvullende betaling als de omzet over twee jaar een afgesproken niveau haalt. Beide partijen krijgen gelijk als hun verwachting uitkomt.

Gebruik objectieve maatstaven

Als het gesprek gaat over wie gelijk heeft, wint niemand. Stel voor om een maatstaf te kiezen waar beide partijen zich bij neerleggen: een taxatie door een onafhankelijke deskundige, marktgegevens van vergelijkbare transacties, of een formule. Wie zich neerlegt bij een objectieve maatstaf, verliest geen gezicht.

Verander de setting

  1. Neem pauze. Een nacht slapen of een week laten liggen haalt de emotie eruit. Spreek wel af wanneer u verdergaat.
  2. Wissel van gesprekspartners. Laat de bestuurders praten in plaats van de adviseurs, of andersom. Een nieuwe persoon aan tafel kan zonder gezichtsverlies bewegen.
  3. Vraag naar het mandaat. “Mag u hierover beslissen, of moet u terug naar uw directie?” Vraag dan om aan tafel te komen met iemand die wel mag beslissen.
  4. Zet het op papier. Een concepttekst waarin alleen het laatste punt open staat, laat zien hoe dichtbij het akkoord is.

Mediation

Komt u er samen niet uit, dan kan een mediator helpen. Een mediator is neutraal en beslist niets. Hij helpt partijen om zelf tot een oplossing te komen. Mediation is vrijwillig en vertrouwelijk, en is meestal sneller en goedkoper dan een procedure. In Nederland kunt u een gekwalificeerde mediator vinden in het register van de Mediatorsfederatie Nederland (MfN).

Wanneer loopt u weg?

Als het beste aanbod onder uw ondergrens ligt, is weglopen de juiste beslissing. Dat weet u alleen als u uw BATNA vooraf heeft bepaald. Weglopen hoeft ook niet definitief te zijn: wie beleefd afhaakt en de deur open laat, wordt soms een week later teruggebeld met een beter bod.

Gebruik weglopen niet als bluf. Als u niet echt bereid bent om op te staan, merkt de andere partij dat, en dan bent u uw geloofwaardigheid kwijt.

Samengevat

  • Stel eerst de oorzaak van de impasse vast.
  • Zoek naar het belang achter de positie van de ander.
  • Betrek meer punten bij de onderhandeling, zodat u kunt ruilen.
  • Gebruik objectieve maatstaven, pauzes en nieuwe gesprekspartners.
  • Overweeg mediation, en loop weg als het beste aanbod onder uw ondergrens blijft.

Dit artikel geeft algemene informatie over onderhandelen en is geen juridisch of fiscaal advies over uw specifieke situatie.

Zit uw onderhandeling vast? Een nieuwe partij aan tafel kan het verschil maken.

Scroll naar boven