Artikel · Tactiek
Het eerste bod: wie het noemt, bepaalt het speelveld
Het eerste getal op tafel werkt als een anker. Zo bepaalt u wanneer u zelf opent, hoe hoog u gaat en hoe u reageert op een extreem bod van de ander.
Wie het eerste bedrag noemt, bepaalt vaak het speelveld. Toch is zelf openen niet altijd slim. Het hangt af van één vraag: weet u genoeg om een bod te doen dat ambitieus is en dat u kunt onderbouwen?

Waarom is het eerste bod zo belangrijk?
Het eerste bedrag op tafel werkt als een anker. Psychologen Amos Tversky en Daniel Kahneman beschreven het effect in 1974: mensen schatten een waarde in door te vertrekken vanaf een getal dat ze net hebben gehoord, en ze stellen dat vertrekpunt daarna te weinig bij. In een onderhandeling betekent dat: wie het eerste getal noemt, trekt de uitkomst in zijn richting. Ook als de andere partij weet dat het bod hoog is.
Een voorbeeld ter illustratie. Een verkoper vraagt € 1,2 miljoen voor zijn bedrijf. De koper had € 800.000 in gedachten. Zelfs als hij scherp terugonderhandelt, gaat het gesprek nu over de afstand tot € 1,2 miljoen, niet over de afstand tot € 800.000.
Wanneer doet u zelf het eerste bod?
Open zelf als u de markt kent: u weet wat vergelijkbare deals opleveren, wat de ander kan betalen en waar zijn alternatieven liggen. Dan zet u het anker waar u het wilt hebben.
Laat de ander openen als u te weinig weet. Een bod dat lager is dan wat de ander bereid was te betalen, krijgt u nooit meer terug. Stel in dat geval eerst vragen: welk budget is er, welke andere opties overweegt de ander, wat is voor hem belangrijk?
Hoe hoog legt u de lat?
Een goed openingsbod is ambitieus maar verdedigbaar. Te laag en u geeft weg wat u had kunnen krijgen. Te hoog en de ander haakt af of neemt u niet meer serieus.
- Onderbouw het bod. Noem de reden direct mee: vergelijkbare transacties, een taxatie, de kosten die de ander bespaart. Een bod met een reden wordt minder snel weggewuifd.
- Kies een precies bedrag. Onderzoek van Columbia Business School (2013) liet zien dat een precies bod, zoals € 1.185.000, minder sterk wordt bijgesteld dan een rond bod van € 1,2 miljoen. Een precies getal suggereert dat u hebt gerekend.
- Laat ruimte om toe te geven. U zult moeten bewegen. Plan vooraf hoeveel en in welke stappen.
Hoe reageert u op een extreem openingsbod?
Het grootste risico is dat u gaat onderhandelen vanaf het anker van de ander. Reageer daarom niet met een tegenbod dat net iets lager of hoger ligt. Zeg dat het bod ver buiten de verwachting ligt en vraag hoe het tot stand is gekomen. Zet daarna uw eigen anker neer, met uw eigen onderbouwing.
Soms is de sterkste reactie een pauze. Wie een extreem bod laat liggen en het gesprek later voortzet, geeft het geen gewicht.
Hoe doet u concessies zonder geld te verliezen?
- Geef nooit iets weg zonder iets terug. “Als u akkoord gaat met een kortere betalingstermijn, kan ik op de prijs bewegen.”
- Maak uw stappen steeds kleiner. Dat geeft aan dat u uw grens nadert. Gelijke of grotere stappen nodigen uit om door te duwen.
- Splits niet automatisch het verschil. In het midden uitkomen klinkt redelijk, maar het midden ligt waar de ankers het hebben gelegd.
Bindt een bod u juridisch?
Ja, dat kan. Naar Nederlands recht komt een overeenkomst tot stand door een aanbod en de aanvaarding daarvan (artikel 6:217 Burgerlijk Wetboek). Een helder bod in een e-mail kan dus een aanbod zijn dat de ander met één zin aanvaardt. Wilt u nog niet gebonden zijn, zeg dat dan uitdrukkelijk: noem het bod vrijblijvend of maak een voorbehoud, bijvoorbeeld voor goedkeuring door uw directie of financier. Laat bij grote belangen de tekst toetsen voordat u verstuurt.
Samengevat
- Het eerste bod werkt als een anker en trekt de uitkomst in zijn richting.
- Open zelf als u de markt kent, laat de ander openen als u te weinig weet.
- Een goed bod is ambitieus, precies en onderbouwd.
- Onderhandel nooit vanaf een extreem anker van de ander: zet uw eigen anker neer.
- Een bod kan juridisch bindend zijn. Maak een voorbehoud als u nog niet gebonden wilt zijn.
Dit artikel geeft algemene informatie over onderhandelen en is geen juridisch of fiscaal advies over uw specifieke situatie.


