Artikel · Arbeid
Vaststellingsovereenkomst: teken niet het eerste voorstel
Uw werkgever wil afscheid nemen en legt een voorstel op tafel. Waar u op let, wat de wet u biedt en waarover u kunt onderhandelen.
Een vaststellingsovereenkomst is geen formulier dat u tekent. Het is een onderhandeling over uw vertrek, en vaak de belangrijkste financiële onderhandeling van uw loopbaan. Wie het eerste voorstel van de werkgever tekent, laat bijna altijd iets liggen.

Wat is een vaststellingsovereenkomst?
Met een vaststellingsovereenkomst beëindigen werkgever en werknemer de arbeidsovereenkomst in onderling overleg. Er komt geen ontslagvergunning van het UWV en geen procedure bij de kantonrechter aan te pas. In de overeenkomst staan de einddatum, de vergoeding en de andere afspraken over uw vertrek.
Voor de werkgever is dat snel en zeker. Precies daarom heeft u ruimte: de werkgever betaalt voor die zekerheid.
Moet u direct tekenen?
Nee. U bent niet verplicht om mee te werken, en niemand kan u dwingen om een voorstel ter plekke te tekenen. Vraag het voorstel op papier en neem de tijd.
Ook na ondertekening heeft u nog een uitweg. Volgens artikel 7:670b Burgerlijk Wetboek kunt u de overeenkomst binnen 14 dagen schriftelijk ontbinden, zonder opgave van redenen. Staat die bedenktermijn niet in de overeenkomst, en heeft de werkgever u er niet binnen twee werkdagen op gewezen, dan wordt hij drie weken. Gebruik de bedenktermijn als vangnet, niet als plan: de onderhandeling hoort vóór uw handtekening plaats te vinden.
Hoe houdt u recht op een WW-uitkering?
Het UWV kijkt of u verwijtbaar werkloos bent. Bij een vaststellingsovereenkomst houdt u in de regel uw recht op WW als de overeenkomst duidelijk vastlegt dat:
- het initiatief tot beëindiging bij de werkgever ligt;
- er geen sprake is van een dringende reden of verwijtbaar handelen van u;
- de opzegtermijn in acht wordt genomen. Eindigt het dienstverband eerder, dan begint uw WW later.
Bent u ziek? Wees dan extra voorzichtig. Tekenen tijdens ziekte kan gevolgen hebben voor een uitkering. Laat dat uitzoeken voordat u akkoord gaat.
Hoe hoog moet de vergoeding zijn?
De wet schrijft bij een vaststellingsovereenkomst geen vergoeding voor. Wat u krijgt, is de uitkomst van de onderhandeling. Het gebruikelijke vertrekpunt is de transitievergoeding (artikel 7:673 BW): een derde maandsalaris per jaar dienstverband, met een wettelijk maximum dat jaarlijks wordt aangepast. Dat is het bedrag waarop u recht zou hebben bij een ontslag via het UWV of de kantonrechter.
Of u meer kunt krijgen, hangt af van de positie van de werkgever. Stel uzelf deze vragen:
- Heeft de werkgever een ontslaggrond? De kantonrechter ontbindt alleen bij een redelijke grond, zoals disfunctioneren met een goed dossier. Zonder dossier is de werkgever afhankelijk van uw medewerking.
- Heeft de werkgever ernstig verwijtbaar gehandeld? Dan kan de rechter bovenop de transitievergoeding een billijke vergoeding toekennen.
- Hoe snel wil de werkgever van u af? Een reorganisatie met een deadline of een conflict dat de afdeling verlamt, maakt uw medewerking meer waard.
Uw BATNA in één zin: wat krijgt u als u niet tekent en de werkgever naar het UWV of de kantonrechter moet? Dat bepaalt wat uw handtekening waard is.
Waarover kunt u nog meer onderhandelen?
Het bedrag is niet het enige. Vaak is er meer te winnen op de andere punten, omdat ze de werkgever weinig kosten.
- Einddatum en vrijstelling van werk. Doorbetaald thuis zitten tot de einddatum geeft u tijd om te solliciteren.
- Concurrentie- en relatiebeding. Laat het vervallen of beperken, zodat u vrij bent bij uw volgende baan.
- Getuigschrift en referentie. Leg vast dat u een positieve referentie krijgt en spreek de tekst van de interne en externe communicatie af.
- Opleiding of outplacement. Een budget voor een opleiding of loopbaanbegeleiding, betaald door de werkgever.
- Bonus, vakantiedagen en pensioen. Spreek af wat er gebeurt met een lopende bonus en niet-opgenomen vakantiedagen.
- Kosten van advies. Een bijdrage in de kosten van uw juridische bijstand is gebruikelijk.
- Finale kwijting. Let op wat u wegstreept. Met finale kwijting kunt u later niets meer vorderen.
Hoe pakt u de onderhandeling aan?
- Reageer niet in het eerste gesprek. Luister, vraag het voorstel schriftelijk en zeg dat u erop terugkomt.
- Breng uw positie in kaart. Hoe sterk is het dossier, wat is uw transitievergoeding, wat zijn uw kansen op de arbeidsmarkt?
- Stel een totaalpakket op. Onderhandel niet punt voor punt, maar over het geheel. Dat geeft ruimte om te ruilen.
- Laat de tekst toetsen. Een gunstige vergoeding verliest zijn waarde als de WW-formulering niet klopt.
En als u werkgever bent?
Ook voor de werkgever is een vaststellingsovereenkomst een onderhandeling. Een realistisch eerste voorstel, een goed onderbouwd dossier en aandacht voor de niet-financiële punten leveren meestal sneller een akkoord op dan een laag bod dat de werknemer naar een advocaat drijft.
Samengevat
- U hoeft een vaststellingsovereenkomst niet te tekenen, en zeker niet direct.
- Na ondertekening heeft u 14 dagen bedenktijd, of drie weken als die niet is vermeld.
- Leg het initiatief van de werkgever vast en houd de opzegtermijn aan voor uw WW.
- De transitievergoeding is het vertrekpunt. Wat erboven ligt, hangt af van de positie van de werkgever.
- Onderhandel ook over vrijstelling, concurrentiebeding, referentie en kosten van advies.
Dit artikel geeft algemene informatie over onderhandelen en is geen juridisch of fiscaal advies over uw specifieke situatie.


